ایده «ارتش واحد اروپایی»؛ انعکاس شکاف در دو سوی آتلانتیک

پس از تغییر قدرت در آمریکا، زمزمه تشکیل ارتش اروپایی از سوی رهبران قاره سبز بیش از هر زمانی به گوش می رسد و این ایده حتی در صورتی که قابلیت اجرایی شدن نداشته باشد اما حاوی یک پیام مهم یعنی اختلاف و واگرایی در دو سوی اقیانوس اطلس است…

به گزارش ایرنا، از زمان ورود «دونالد ترامپ» به کاخ سفید و گام نهادن «امانوئل مکرون» همتای فرانسوی وی به کاخ الیزه، بر تمایلات استقلال طلبانه اتحادیه اروپا در قبال ایالات متحده افزوده شده که البته سیاست های تهاجمی و یکجانبه گرایانه ترامپ در وقوع این واگرایی بی تاثیر نبوده است.
در روزهای گذشته اختلاف نظر آن دو درباره تشکیل ارتش اروپایی بالا گرفته است. ترامپ ۱۸ آبان همزمان با ورود به پاریس برای شرکت در مراسم صد سالگی پایان جنگ جهانی اول، در یک توئیت از برنامه ۱۰ کشور اروپایی برای طرح دفاع مشترک به ابتکار عمل رییس جمهوری فرانسه برای مقابله با آمریکا، روسیه و چین انتقاد کرد.
ترامپ با توهین آمیز خواندن این ایده از سوی همتای فرانسوی در توئیتی نوشت «ماکرون رییس جمهورفرانسه به تازگی پیشنهاد داده است که اروپا ارتش خود را تشکیل دهد تا بتواند از خود در مقابل آمریکا، چین و روسیه دفاع کند. بسیار توهین‌آمیز است. بهتر است اروپا ابتدا سهم عادلانه خود در ناتو را بپردازد. سهمی که آمریکا آن را به مقدار زیادی تامین می‌کند.»
از نگاه مکرون، اروپا دیگر نمی تواند برای حفاظت از خود روی آمریکا حساب باز کند. از این رو او چند روز پیش در گفت وگو با روزنامه «وال استریت ژورنال» و همچنین «رادیو اروپا یک» تاکید کرده بود که ما نمی ‌توانیم از اروپایی‌ها حفاظت کنیم مگر این‌ که یک ارتش اروپایی واقعی داشته باشیم. از طرف دیگر اختلاف اروپا و آمریکا بر سر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و هشدار ترامپ در خصوص تامین هزینه های این پیمان نظامی از سوی تمامی اعضا، رهبران اروپایی را نگران ساخته است. ترامپ بارها از متحدان خود در ناتو گلایه کرده که آنها بار مالی پیمان مذکور را روی دوش آمریکا انداخته ‌اند.
لازم به یادآوری است که ناتو بودجه نظامی ندارد ولی اعضای این پیمان متعهد شده اند که سالانه ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را برای مصارف این پیمان نظامی هزینه کنند. به اعتقاد آمریکا، برخی از کشورهای ناتو این مقدار را برآورده نمی‌ کنند. مثلا در سال جاری میلادی، ایالات متحده ۳٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلی‌ خود را صرف بودجه نظامی کرده در حالی که گفته می شود این نسبت برای فرانسه، ۱٫۸ درصد است.
به باور ناظران، مسوولیت گریزی کاخ سفید در برابر پیمان ها و تعهدات بین المللی ارتباط مستقیمی با ایده ارتش اروپایی دارد. مکرون و دیگر مقامات قاره سبز راهبرد اتمی آمریکا و همچنین تصمیم ترامپ مبنی بر خروج از پیمان «منع موشک‌ های هسته‌ ای میان ‌برد» (INF) که در سال ۱۹۸۷بین مسکو – واشنگتن منعقد شده بود را تهدیدی علیه خود می دانند؛ موضوعی که اروپایی ها را نسبت به وقوع جنگ سردی دوباره نگران ساخته است.
ترامپ روز شنبه ۱۸ مهرماه همزمان که روسیه را به نقض پیمان منع موشک ‌های هسته ‌ای میان‌ برد متهم می کرد، از احتمال خروج آمریکا از توافق مذکور سخن به میان آورد و تاکید کرد که روسیه این پیمان را محترم نشمرده و برای همین ما این توافقنامه را فسخ کرده و از آن خارج می ‌شویم.
همچنان که انتظار می رفت «سرگئی ریابکوف» معاون وزیر خارجه روسیه، ایالات متحده را به اقدام متقابل تهدید کرد و برخی رهبران جهان از جمله مقامات اروپایی همچون آلمان به آن واکنش نشان دادند. به عنوان مثال «هایکو ماس» وزیر امور خارجه این کشور اظهار کرد که ایالات متحده باید تبعات تصمیم خود را برای خروج از پیمان منع موشک ‌های هسته‌ ای میان‌برد و تاثیری که این تصمیم بر اروپا و تلاش های آتی خلع سلاح در جهان خواهد گذاشت، در نظر بگیرد.
لازم به یادآوری است که بر پایه پیمان منع موشک‌ های هسته ‌ای میان ‌برد یا همان «آی‌ ان ‌اف» که حدود سه دهه پیش بین «رونالد ریگان» رئیس جمهوری آمریکا و «میخائیل گوباچف» آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی امضا شد، دو طرف از تولید و آزمایش موشک‌های کوتاه برد ۵۰۰ کیلومتر تا میان بردهایی ۵۵۰۰ کیلومتر منع می شدند.
البته این تنها مکرون نیست که خواستار تشکیل ارتش اروپایی است و پس از ماجرای «برگزیت» و رای بریتانیایی ها به جدایی از پیکره اتحادیه، وزیران دفاع چهار کشور آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا در ماه اکتبر ۲۰۱۶ پیشنهادات خود را برای تشکیل یک ارتش مشترک اعلام کردند.
این پیشنهاد مشترک که در قالب نامه به «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه ارائه شده بود بر ضرورت اتخاذ یک سیاست دفاعی قوی، معتبر و واقع‌ بینانه از سوی اروپا تاکید می کرد. در بخشی از این ماه آمده بود «ما معتقدیم در موقعیت پیچیده سیاسی کنونی که حاصل بحران مهاجران، مشکلات اقتصادی و امنیتی و نیز خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست و به دلیل بدتر شدن فضای امنیتی در داخل و خارج اروپا، وجود یک سیاست دفاعی منسجم و قوی اروپایی ضروری است.»
آن چنان که از سخنان سران اتحادیه برداشت می شود، آنها قصد ندارند نیروی دفاعی مشترک اروپایی را با ناتو جایگزین کنند اما در صددند تا از آن به عنوان مکمل ناتو و پر کردن خلا ناشی از کاستی های پیمان آتلانتیک شمالی بهره گیرند؛ ارتشی که به دور از تصمیم سازی های کاخ سفید، تمام هم و غم خود را بر منافع اروپا متمرکز کند.
همان طور که «ژان کلود یونکر» رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا مارس ۲۰۱۵ در گفت‌ وگو با روزنامه آلمانی «ولت ام زونتاگ» ضمن تاکید بر لزوم تشکیل ارتش مشترک اروپایی با بیان این که چنین ارتشی در رقابت با ناتو نخواهد بود، اظهار کرد که «ارتش اروپایی به همکاری ‌های بیشتر در طراحی، تولید و خرید ابزار نظامی خواهد انجامید و بدین ‌گونه باعث کاهش چشمگیر هزینه‌ های نظامی خواهد شد.»

به کانال صدای مردم در تلگرام بپیوندید
@sedayemardomdotnet

Print Friendly, PDF & Email